IRAGANERA BUELTA

Hainbat funikular daude Euskal Herrian. Igeldokoa, Artxandakoa, Larreinetakoa eta Lapurdikoa dira funikular ezagunenak. 

Igeldoko funikularra 1912. urtean ireki zuen Maria Kristina erreginak eta gainera Euskal Herriko funikular zaharrena da.

Funikularra kasino-dorretxearekin lotzeko egin zuten, baina 1967an, kasinoa itxi zutenean, hotela eraiki zuten.

Menditik egiten du bidea jolas parkera heldu arte. Han disfrutatu, bista ederrak daudelako, Bidea ordu bat tardatzen zuen igotzen baina hainbat mekanismo aldatzen, gaur egun, 10 minututan egiten du.

Bista ederrak daude, handik hondartza ikus daitekelako baina hori ez da guztia ,Donostia ere ikus daiteke.

Funikularra hain zaharra denez, egurrez eginda dagoela eta han sartzean beste garai batean bidaiatzean zaudela badirudi.

Baina beste urte batzuen bezala Ondarretan hartzen da eta jolas-parkean amaitzen da bidai., Funikularra neguan ixten da, jolas-parkea ez delako neguan zabaltzen.

Bidaia egin eta gero normalena Igeldoko jolas-parkera joatea da.

Nire lehen inpresioamontatu nintzenean, beldurra izan  zen baina lasaitzen joan nintzen eta oso dibertigarria iruditu zitzaidan bidaia.

1983 Uholdeak

 1983ko uhoaldeak

Euskal Herritik uholde izugarria igaro zen 1983an, Uda triste batean.

Bilbo, Nerbio harana, Laudio eta Aiarako haranak izan ziren guztietan gainezka egin zutenak. 

Bilbo gainezka hasi zen bitartean, festak ospatzen ziren eta antzerkia egon zen, musika askorekin eta denak dantzatzen zueden.

Bilbon 503 metrora iritsi zen uholde hura.

Uholdea zela eta, itxita egon ziren; trenak, autobusak, lana (aldi baterakoa).

Guztira 39 pertsona hil ziren eta 8 desagertu ziren.

Uholdea zela eta, gobernuak 200.000 milioi pezeta ordaindu behar izan zituen kalteak konpontzeko, jendeak kexatu egin zen suntsitutako etxeegatik eta behin-behinean itxi ziren lanpostuak.

Ez nuke nahi izango 1983an jaiotzea suntsitzeagatik eta diru gutxiagatik, imajinatu urte hartako haurtxoak edo jaioberriak zein momentu txarrak izango liratekeen guztiak, janaririk, lanik edo garraiorik gabe.

Atapuerca

 ATAPUERCA

Atapuercako aztarnategia  Burgosen,(Gaztela-Leon)),  kokatuta dago. Giza aztarnarik zaharrenetako batzuk biltzen dituen aztarnategi arkeologiko eta paleontologikoen multzoa da. 1976an, Trinidad de Torres ikerlariak eta bere taldeak aurkikuntza garrantzitsua egin zuten Sima de los Huesos aztarnategian. Huasos Siman, ia hogei giza aztarna fosil aurkitu zituzten. Atapuercan azken milioika urteko hominidoen eboluzioa dugu Europan eta horregatik ospetsua da. 

Atapuercako mendilerroaren gordailuetan aztarna fosilak eta bost hominido espezie desberdinen presentziaren frogak aurkitu dira,  adibidez, Homo spapiens. (oraindik zehaztu gabe), (1.300.000 urte), Homo antecessor (850.000 urte), Homo preneanderthal (500.000 urte), Homo neanderthalensis (50.000 urte) eta Homo sapiens.

Atapuercako indusketen zuzendariak hauek dira: Juan Luis Arsuaga, José María Bermúdez de Castro eta Eudald Carbonell. Atapuerca bisitatu daiteke, 90 minutu iraunten du bisitak. Atapuerca UNESCOk  2000. urtean  “gizateriaren ondaretzat”onartu zuen.

Nire iritziz, aztarnen ikerketak, interesa handia ematen dit, eta 

oso garrantzitsua da horrelako gauzak jakitea, gure  aspaldiko izakiak zirelako.

 1983 uholdeak

1983ko abuztuaren 26an Bilbon uholde bat gertatu zen.

Momentu hartan Bilbon Aste Nagusia ospatzen ari zen eta Euskal Herriko zatirik handiena uraz beteta zegoen pila bat euria egin ostean. Horregatik, 34 hil eta 5 desagertu egon ziren.

Ondorioz, garraiobide publiko eta denda guztiak itxi ziren.

Euskal Herriko gobernuak esan zuen jendea etxe barruan geratu behar zela. Bakarrik irten ahal ziren lan egiten zutenak, suhiltzaileek, ertzaina…

Uholde ostean irtetzen utzi ziotenean jendeari denak laguntzen hasi ziren dana hobeto jartzeko.

 ATAPUERCA

Atapuerca Españan dago, Burgosen.

XIX. mende amaieran indusketa batean aurkitu zen kobazulo bat non orain dela milioika urte pertsonak bizi ziren. Bertan hezurrak topatu ziren. Horrengatik, Atapuerca oso ospetsua egin zen munduan eta batez ere zientzialarien artean.

2000. urtean UNESCOk esan zuen leku hori Patrimonio de la Humanidad bihurtuko dela eta horregatik publiko guztia sar daiteke  bertan dagoena ikusteko.

Atapuercaren aurkikuntza oso inportantea da zeren eta eman digu orin dela milioi urte gizakiak zelan bizi ziren jakiteko informazioa.

 ANTONÍN PANENKA

Antonín panenka futbolari-ohi bat da eta bohenmians taldekoa zen. 

 1948ko abenduaren 2an Preagaserren jaio zen eta bere taldean erdilaria zen.

Ospetsua da panenka sortzeagaitik. Partida batean penalti batean tiro berezia egin zuen eta horreri panenka izena jarri zion tiroari.Egin zuenetik gaur egunera arte famatua eta oso erabilia izan da.

Gure gizartean oso garrantzi asko izandu futbolaren mundua guztiz aldatzeagatik eta oso famatua bihurtu da.

1983ko Uholdeak

1983ko abuztuaren 26an uholde handiak eta larriak gertatu ziren Bilbon eta Euskadiko beste herri batzuetan, euriteen ondorioz.

Bilbo herri kaltuena izan zen uholedeen ondorioz baina ez bakarra. Bermeok, Laudiok, Getxok eta Eibarrrek, esaterako uholdeen kalteak jaso zituzten.

Garai horretan zehatz mehatz, Bilboko jaiak ospatzen ari ziren. Jende asko zegoen kaleetan eta inork ez zuen espero gertatutakoa.

Euriak itsagorarekin bat egin zuen era itsadarrak gainezka egin zuen uholde handia sortuz.

Uraren maila zenbait metro handitu zen. Alde zaharrean uholdeak 3 metroko altuera izan zuen. Boluetako eta Erriberako zubiak desagertu egin ziren. La Peña eta Peñascal auzoko eraikinak suntsituta zeuden eta ehunka denda, errepideak, trenbideak  … urpean gertatu ziren.

Uholdeek 39 hildako eta 8 desagertze eragin zituzten, galera ekonomikoak 200.000 milioi pezetan (1.200 milioi euro inguru, horietatik ia herena Bilbon).

Uholdeen ondoren, jendeak oso solidaria izan zen eta lagundu zien behartsuei garbiketa eta erreskate lanetan.

Gobernuak eta beste autonomia erkidego batzuk herriei elikagaiak, materialak eta dirua bidali zieten berreskuratzen laguntzeko.

Amak kontatu dit 7 urte zituela eta Bakion zegoela aitona-amonekin eta bere nebarekin. Urak errepideak estaltzen zituen. Amak gogoratu du aitona garajera joan zela autoa ateratzera eta asko kezkatu zirela, bainaetxera onik itzuli zela. Itsasoaren zarata eta herri osoan argirik ez

zegoela ere gogoratzen du. Egunsentian gauza asko suntsituta zeuden. Une beldurgarriak izan zirela esan dit.

Uste dut gertatutakoa beldurgarria izan zela jende askorentzat baina egoera horri esker ikusi ahal izan zen zein onak diren pertsonak beste batzuei laguntzen.

BILBOKO UHOLDEAK 1983